Mâm cúng thôi nôi cho bé trai, bé gái gồm những gì? Cách bày đơn giản

Mâm cúng thôi nôi có hai phần lễ: lễ dâng 12 Bà Mụ, mỗi thứ chia 12 phần đều nhau cộng 1 phần to (xôi, chè, bánh kẹo, trầu cau), và lễ dâng Đức Ông với gà luộc, xôi, chè. Bé trai thường dùng chè đậu trắng, bé gái dùng chè trôi nước. Lễ xong là đến phần cả nhà mong nhất: cho bé chọn đồ.

Thôi nôi là mốc bé tròn một tuổi, cũng là lần cuối gia đình làm lễ tạ các Bà Mụ đã trông bé từ lúc lọt lòng. Bài này gợi ý lễ vật, cách bày và cách làm gọn cho từng bé trai, bé gái. Bạn tham khảo rồi làm theo nếp quen của nhà mình.

1. Thôi nôi là gì? Khác đầy tháng thế nào?

"Thôi nôi" nghĩa là thôi nằm nôi. Bé tròn một tuổi đã biết ngồi, biết đứng, bắt đầu tập đi nên không nằm nôi nữa. Ngoài Bắc nhiều nhà gọi là lễ đầy năm hoặc đầy tuổi tôi.

Ngày làm lễ ngoài Bắc thường lấy theo âm lịch: tròn một năm kể từ ngày sinh âm lịch của con. Nếu nhà bạn đã làm lễ đầy tháng thì lễ thôi nôi làm theo cùng nếp ấy, chỉ đầy đặn hơn.

2. Mâm cúng thôi nôi gồm những gì?

Phần lễ chính dâng các Bà Mụ và Đức Ông. Nhiều gia đình còn thắp hương trên bàn thờ tổ tiên và nấu cỗ mời khách đến mừng.

Xôi hay dùng là xôi gấc đỏ hoặc xôi vò vàng. Phần lớn đặt chính giữa, 12 phần nhỏ nên to nhỏ đều nhau. Khi mua đồ thế ở hàng vàng mã, bạn báo người bán là của con trai hay con gái.

3. Lễ thôi nôi của con trai và con gái có gì khác?

Gần như mọi thứ trên mâm giữ nguyên. Người lớn thường chỉ đổi ba chỗ:

Mỗi vùng, mỗi họ có thể làm khác. Ông bà hai bên quen cách nào thì nên theo cách đó.

4. Mâm cúng thôi nôi đơn giản cho bé trai, bé gái

Nhà không mời đông khách có thể làm lễ thật gọn, bày trên một mâm, đặt trên một bàn.

Mâm cúng thôi nôi bé trai đơn giản

Gà trống luộc, đĩa xôi gấc, 3–5 chén nhỏ chè đậu trắng, trầu cau, chén rượu, chén nước, thêm đĩa quả và lọ hoa.

Mâm cúng thôi nôi bé gái đơn giản

Gà luộc, xôi gấc hoặc xôi vò, 3–5 chén nhỏ chè trôi nước, trầu cau, rượu, nước, đĩa quả và lọ hoa.

Hai mâm gọn vẫn cần hương, nến và bộ đồ thế. Bận rộn thì đặt xôi, chè ở hàng quen, hẹn mang tới từ sáng sớm.

5. Lễ cho bé chọn đồ sau khi cúng

Lễ xong, người lớn đặt bé ngồi trước một khay hoặc tấm chiếu có vài món đồ nhỏ, xem bé cầm món nào trước. Theo quan niệm vui, món đồ đó gợi ý sở thích sau này của con.

Đồ thường bày: bút, quyển sách nhỏ, thước kẻ, ống nghe đồ chơi, cân đồ chơi, tờ tiền, bộ kéo lược nhỏ. Chọn đồ an toàn, không sắc nhọn, không quá nhỏ để bé khỏi cho vào miệng.

Bé chọn gì cũng là vui. Không nên để kết quả làm bố mẹ phiền lòng.

6. Cách bày mâm cúng thôi nôi và đặt ở đâu

• Chỗ đặt: nơi rộng rãi, sạch sẽ trong nhà, thường là gian khách, sát phía trước bàn thờ, đủ chỗ cho người khấn đứng.
• Lễ Bà Mụ: phần to ở chính giữa mâm, 12 phần nhỏ xếp vòng quanh hoặc thành hai hàng thẳng.
• Lễ Đức Ông: bày bên cạnh, có thể thấp hơn một chút.
• Hoa, quả, nến: lọ hoa một bên, đĩa quả một bên, hai cây nến đứng hai bên bát hương.

Ông bà hoặc bố của bé thắp hương, khấn tên con cùng ngày tháng năm sinh. Đợi hương tàn gần hết mới đốt đồ thế và hạ lễ mời khách. Khi đốt vàng mã và lúc hương đang cháy, bế bé ra xa cho con khỏi ngạt khói.

7. Mâm cúng thôi nôi dùng cỡ nào?

Lễ Bà Mụ có 12 đĩa, 12 chén và một phần to, lại thêm con gà, nên phải chọn mâm rộng:

Lòng mâm (phần phẳng để đặt đĩa) của cỡ 70cm rộng chừng 58cm, cỡ 80cm chừng 67cm. Đĩa chén mỗi nhà một cỡ, vì vậy nên bày thử một lượt trước hôm làm lễ.

Xưởng Ecocook làm mâm nhôm 70cm cùng đủ các cỡ khác, có màu vàng và màu trắng. Mặt mâm được xử lý anod, dùng lâu vẫn hạn chế bị ăn mòn, thâm đen. Qua ngày thôi nôi, chiếc mâm lớn này hợp để nhà bày cỗ giỗ, cỗ Tết hay bữa cơm đông người.