Mâm cúng giao thừa ngoài trời và trong nhà gồm những gì?
· Ecocook
Chia sẻ: Facebook
Mâm cúng giao thừa thường gồm hai mâm: một mâm lễ đặt ngoài trời để tiễn năm cũ, đón năm mới và một mâm cỗ trong nhà dâng gia tiên. Mâm cúng giao thừa ngoài trời có hương, hoa, nến, trầu cau, rượu, ngũ quả, gà luộc và xôi hoặc bánh chưng. Mâm trong nhà là mâm cỗ Tết đặt trên bàn thờ.
Bài này gợi ý lễ vật cho từng mâm, giờ cúng, nên cúng ngoài trời hay trong nhà trước, cách bày mâm ngoài sân, cách làm khi ở chung cư và cỡ mâm phù hợp để bày lễ.

Cúng giao thừa là gì?
Giao thừa là thời khắc năm cũ qua đi, năm mới bắt đầu. Lễ cúng trong đêm này còn gọi là lễ trừ tịch.
Theo tín ngưỡng dân gian, mỗi năm có một vị quan Hành Khiển trông coi việc nhân gian. Đêm giao thừa là lúc quan năm cũ bàn giao công việc cho quan năm mới. Vì vậy, các gia đình bày mâm lễ ngoài trời để tiễn quan cũ, đón quan mới, rồi vào nhà thắp hương mời ông bà tổ tiên về ăn Tết cùng con cháu.
Cúng giao thừa lúc mấy giờ?
Nhiều gia đình thắp hương đúng 0 giờ, khi năm cũ vừa chuyển sang năm mới. Có nhà cúng trong giờ Tý, tức từ 23 giờ đến 1 giờ sáng.
Bạn nên bày xong mâm lễ từ khoảng 22 giờ đến 23 giờ. Lúc đó còn đủ thời gian kiểm tra lễ vật, châm nến và đứng chờ đến giờ, không phải vội.
Cúng giao thừa ngoài trời trước hay trong nhà trước?
Theo phong tục phổ biến ở miền Bắc, gia đình cúng ngoài trời trước, sau đó mới vào nhà cúng gia tiên.
Người xưa quan niệm các vị quan đi bàn giao công việc rất vội, chỉ đi ngang qua, không vào từng nhà. Vì vậy, mâm lễ được đặt ở ngoài trời, trước cửa nhà. Cúng ngoài trời xong, gia chủ vào nhà thắp hương trên bàn thờ, mời Thổ công và gia tiên.
Nếu nhà chỉ chuẩn bị được một mâm, nhiều gia đình bày mâm trong nhà, hướng ra cửa chính và thắp hương ở đó. Bạn có thể làm theo cách gia đình vẫn làm.
Mâm cúng giao thừa ngoài trời gồm những gì?
Mâm lễ ngoài trời thường có những lễ vật sau:
| Lễ vật | Gợi ý chuẩn bị |
|---|---|
| Hương, nến | Một bó hương và đôi nến hoặc đèn dầu |
| Hoa tươi | Một bình hoa nhỏ, thường là hoa cúc vàng, hoa đồng tiền hoặc hoa hồng |
| Trầu cau | Một lá trầu, một quả cau |
| Rượu, nước | Một chén rượu, một chén nước sạch |
| Muối, gạo | Một đĩa nhỏ muối và gạo |
| Ngũ quả | Một đĩa hoặc một mâm quả nhỏ, chọn quả lành, không dập |
| Gà luộc | Một con gà trống luộc, nhiều nhà cho gà ngậm một bông hồng đỏ |
| Xôi hoặc bánh chưng | Một đĩa xôi gấc, xôi đỗ xanh hoặc một chiếc bánh chưng |
| Bánh kẹo, mứt | Một đĩa nhỏ, tùy nhà |
| Mũ áo, tiền vàng | Chuẩn bị theo phong tục địa phương và cách cúng của gia đình |
Đĩa trái cây cúng giao thừa ở miền Bắc hay có chuối xanh, bưởi, quýt, hồng hoặc phật thủ, bạn chọn năm loại quả có màu sắc khác nhau.
Ở miền Trung và miền Nam, mâm cúng giao thừa ngoài trời thường có bánh tét thay bánh chưng, cùng xôi, heo quay hoặc gà luộc. Mâm ngũ quả hay chọn mãng cầu, dừa, đu đủ, xoài và sung, gửi gắm mong ước một năm đủ đầy.
Lễ vật có thể nhiều hay ít tùy điều kiện từng nhà. Một mâm ngoài trời đơn giản chỉ cần hương, hoa, nến, trầu cau, rượu, nước, ngũ quả, gà luộc và một đĩa xôi.
Mâm cúng giao thừa trong nhà gồm những gì?
Mâm cúng giao thừa trong nhà đặt trên bàn thờ gia tiên. Ở miền Bắc, đây thường là mâm cỗ Tết với gà luộc, bánh chưng, giò lụa, xôi, nem rán, canh măng hoặc canh bóng, một đĩa xào và đĩa dưa hành.
Mâm cỗ đầy đủ thường có bốn bát, bốn đĩa. Gia đình đông người có thể làm sáu bát, sáu đĩa. Nhà ít người có thể làm mâm cỗ Tết gọn hơn và giảm lượng thức ăn trong mỗi đĩa.
Ngoài mâm cỗ, trên bàn thờ thường đã có sẵn mâm ngũ quả, hương, hoa, nến và trầu cau từ chiều cuối năm.
Mâm ngoài trời và mâm trong nhà khác nhau thế nào?
| Mâm ngoài trời | Mâm trong nhà | |
|---|---|---|
| Cúng ai | Tiễn quan năm cũ, đón quan năm mới | Thổ công và gia tiên |
| Đặt ở đâu | Bàn trước cửa chính, ngoài sân, hiên hoặc ban công | Trên bàn thờ gia tiên |
| Thứ tự | Cúng trước | Cúng sau |
| Lễ vật chính | Hương hoa, nến, trầu cau, rượu, ngũ quả, gà luộc, xôi | Mâm cỗ Tết nhiều món |
| Cỡ mâm gợi ý | 52cm cho gà và xôi, 32cm hoặc 42cm cho ngũ quả | 61cm; nhiều món thì 70cm (bàn thờ chung cư nên dùng 61cm, hoặc kê thêm bàn con) |
Mâm cúng giao thừa chay
Một số gia đình chọn lễ chay cho mâm ngoài trời. Bạn có thể chuẩn bị xôi gấc hoặc xôi đỗ xanh, bánh chưng chay, ngũ quả, bánh kẹo, hương, hoa, nến, trầu cau và nước. Các lễ vật khác giữ như mâm mặn.
Cách bày mâm cúng giao thừa ngoài sân
Cách bày mâm cúng ngoài sân khá đơn giản, bạn làm lần lượt theo các bước dưới đây.
- Chọn chỗ đặt: kê một chiếc bàn chắc chắn ở sân, hiên hoặc ngay trước cửa chính. Không đặt mâm thẳng xuống đất.
- Hướng mâm: nhiều nhà đặt mâm hướng ra phía trước cửa, khi khấn thì quay mặt ra ngoài trời. Một số nơi chọn hướng theo phong tục riêng, bạn cứ làm theo cách quen của gia đình.
- Bày lễ vật: bát hương ở giữa phía trong, mâm đựng gà và xôi đặt giữa bàn, bình hoa một bên, mâm ngũ quả một bên, chén rượu, chén nước, trầu cau và đĩa muối gạo xếp phía trước.
- Giữ nến khi có gió: đêm giao thừa ở miền Bắc thường lạnh và có gió. Bạn nên dùng nến có chao thủy tinh hoặc đèn dầu, đặt nến xa bình hoa, mũ áo giấy và rèm cửa.
- Hóa vàng: nếu gia đình có hóa vàng, nên đốt trong chậu kim loại đặt xa nhà, để sẵn một xô nước bên cạnh.

Nhà ở chung cư cúng giao thừa thế nào?
Nhiều gia đình ở chung cư bày mâm ngoài trời ở ban công hoặc lô gia. Không nên bày ở hành lang chung hay lối thoát hiểm, vì đó là lối đi của cả tòa nhà.
Ban công thường hẹp, bạn có thể dùng một chiếc bàn nhỏ và một mâm gọn để bày gà, xôi cùng hương, hoa. Nhiều tòa chung cư không cho đốt vàng mã ở ban công, bạn nên hỏi ban quản lý trước. Nếu không có ban công, có thể bày mâm trong nhà, hướng ra cửa chính.
Gợi ý thứ tự chuẩn bị trong đêm giao thừa
- Chiều cuối năm: lau dọn bàn thờ, bày mâm ngũ quả, cắm hoa, chuẩn bị trầu cau, rượu, nước.
- Tối: luộc gà cúng, đồ xôi, nấu các món cho mâm cỗ trong nhà.
- Khoảng 22 giờ: kê bàn ngoài trời, lau mâm, bày lễ vật lên mâm.
- Khoảng 23 giờ 30: bày mâm cỗ lên bàn thờ trong nhà, châm nến, kiểm tra lại lễ vật.
- 0 giờ: thắp hương cúng ngoài trời trước, sau đó vào nhà thắp hương trên bàn thờ.
- Khi hương tàn: hạ lễ ngoài trời, hóa vàng nếu có, rồi cả nhà quây quần bên mâm cỗ.
Nên dùng mâm cỡ nào để bày lễ giao thừa?
Cỡ mâm phụ thuộc vào số lễ vật và kích thước đĩa bạn dùng. Bạn có thể tham khảo:
| Đường kính mâm | Lòng mâm | Phù hợp để bày |
|---|---|---|
| 32cm | 24cm | Mâm ngũ quả nhỏ, một nải chuối |
| 42cm | 32cm | Mâm ngũ quả lớn, bày được ba nải chuối |
| 52cm | 40cm | Mâm lễ ngoài trời có đĩa gà, đĩa xôi và vài đĩa nhỏ |
| 61cm | 48cm | Mâm cỗ trong nhà khoảng sáu người |
| 70cm | 58cm | Mâm cỗ nhiều món hoặc dùng bát đĩa lớn |
Trước khi chọn mâm, bạn nên đặt thử đĩa gà và đĩa xôi lên mặt bàn để ước chỗ. Nếu mâm ngoài trời còn phải để thêm bát hương, bình hoa và mâm quả, hãy kê bàn rộng hơn và để các thứ đó trực tiếp trên bàn, mâm chỉ bày đồ ăn.
Xưởng Ecocook có mâm nhôm 52cm cùng các cỡ từ 32cm đến 80cm, hai màu anod vàng và anod trắng. Lớp anod giữ mặt mâm sáng đẹp, màu bền khi dùng lâu năm. Bày lễ ngoài trời xong, bạn rửa sạch, lau khô rồi cất để dùng tiếp trong những ngày Tết.
Câu hỏi thường gặp
Mâm cúng giao thừa ngoài trời gồm những gì?
Cúng giao thừa trong nhà hay ngoài trời trước?
Cúng giao thừa lúc mấy giờ?
Mâm cúng giao thừa ngoài trời đơn giản cần những gì?
Gà luộc đặt ở mâm ngoài trời hay trong nhà?
Nhà chung cư có cần cúng giao thừa ngoài trời không?
Mâm lễ giao thừa ngoài trời nên dùng mâm cỡ nào?
Mâm cúng giao thừa có cần gạo muối không?
Ý kiến
Vui lòng tuân thủ khi chia sẻ quan điểm
- Viết tiếng Việt có dấu, lời lẽ lịch sự, đúng chủ đề bài viết.
- Không quảng cáo, không chèn đường link, không ghi số điện thoại.
- Không xúc phạm, không dùng từ ngữ thiếu văn hoá.
- Ý kiến hiện lên sau khi Ecocook kiểm tra.