Mâm cúng ông Công ông Táo gồm những gì? Gợi ý chuẩn bị mâm lễ đơn giản

Ngày 23 tháng Chạp, nhiều gia đình chuẩn bị lễ cúng ông Công ông Táo để tiễn Táo Quân về trời. Mâm lễ cúng ông Công ông Táo thường có mũ áo, cá chép, hương hoa, trái cây và mâm cơm với những món quen thuộc như gà luộc, xôi, giò, canh và rau xào.

Tùy phong tục địa phương và cách cúng của từng nhà, lễ vật có thể khác nhau. Bạn có thể chuẩn bị một mâm cỗ nhiều món hoặc làm gọn theo điều kiện của mình. Trước khi đi chợ, nên kiểm tra số người ăn sau lễ để mua thực phẩm vừa đủ.

1. Lễ cúng ông Công ông Táo là gì, cúng vào lúc nào?

Theo tín ngưỡng dân gian, ông Công là vị thần trông coi đất đai, còn ông Táo trông coi việc bếp núc. Vào ngày 23 tháng Chạp, các nhà làm lễ tiễn Táo Quân về trời, báo cáo với Ngọc Hoàng những việc trong năm.

Đây cũng là dịp nhiều gia đình dọn dẹp nhà cửa, sửa soạn bếp núc và bắt đầu chuẩn bị đón Tết.

Lễ cúng thường được làm vào ngày 23 tháng Chạp. Theo quan niệm dân gian, nhiều gia đình chọn cúng trước buổi trưa. Nếu bận công việc, có nhà chuẩn bị và làm lễ sớm hơn một, hai ngày. Bạn có thể sắp xếp thời gian theo điều kiện và thói quen của nhà mình.

2. Mâm cúng ông Công ông Táo gồm những gì?

Khi chuẩn bị lễ cúng, bạn có thể chia thành hai phần: lễ vật và mâm cơm. Những lễ vật thường gặp ở miền Bắc gồm:

Ở miền Bắc, nhiều gia đình chuẩn bị ba con cá chép sống để cúng rồi mang đi thả sau lễ. Tuy nhiên, cách chuẩn bị cá chép và các lễ vật khác không giống nhau ở mọi nơi. Bạn có thể làm theo cách nhà mình vẫn làm, không cần mua thêm chỉ để mâm lễ trông nhiều hơn.

3. Mâm cơm cúng ông Công ông Táo miền Bắc

Mâm cơm cúng ông Công ông Táo ở miền Bắc thường có những món quen thuộc trong bữa cỗ. Bạn có thể tham khảo thực đơn sau:

• Gà luộc: Bày nguyên con hoặc theo cách gia đình thường làm.
• Xôi: Chọn xôi gấc, xôi đỗ xanh hoặc loại xôi cả nhà thích.
• Giò: Có thể dùng giò lụa hoặc giò thủ.
• Canh: Canh măng, canh bóng hoặc canh rau củ.
• Món xào: Su hào xào, rau củ xào thập cẩm hoặc món xào phù hợp với các món còn lại.
• Món thêm: Nem rán hoặc chả nếu muốn làm nhiều món hơn.

Bạn có thể thêm bớt món theo nhu cầu và số người ăn. Nếu đã có gà, giò và nem, chỉ cần một món rau cùng một bát canh là mâm cơm đã khá nhiều đồ ăn.

Mâm cỗ cúng ông Công ông Táo không nhất thiết phải làm nhiều món như mâm cỗ ngày Tết. Gia đình ít người nên giảm lượng thức ăn trong từng đĩa hoặc chọn ít món hơn để dùng hết sau lễ.

Nếu muốn tham khảo thêm các món cho những ngày đầu năm, bạn có thể xem bài mâm cỗ ngày Tết.

4. Gợi ý mâm cúng ông Táo đơn giản nhất

Với gia đình ít người hoặc không có nhiều thời gian nấu nướng, bạn có thể chuẩn bị mâm cơm gồm bốn món:

• Gà luộc.
• Một đĩa xôi.
• Một bát canh.
• Một đĩa rau củ xào.

Phần lễ vật chuẩn bị theo cách gia đình vẫn làm, thường có mũ áo, cá chép, hương, hoa, trái cây và nước.

Nếu một con gà quá nhiều so với số người ăn, bạn có thể điều chỉnh lượng thức ăn hoặc chọn món khác theo phong tục của gia đình. Không có một thực đơn cố định áp dụng cho tất cả các nhà.

Nếu đặt gà luộc hoặc xôi ở hàng quen, bạn nên đặt trước và hẹn giờ nhận gần lúc làm lễ để món ăn còn ngon.

5. Mâm cúng chay ông Công ông Táo

Một số gia đình chọn làm mâm cơm chay để cúng ông Công ông Táo. Bạn có thể chuẩn bị những món dễ nấu như:

• Xôi gấc hoặc xôi đỗ xanh.
• Đậu phụ rán hoặc nem chay.
• Rau củ xào.
• Canh nấm hoặc canh rau củ.
• Một bát chè nếu gia đình thường cúng chè.

Bạn không cần làm tất cả các món trên. Với gia đình ít người, một đĩa xôi, một món đậu phụ, một đĩa rau và một bát canh là gợi ý dễ chuẩn bị.

Hương hoa, trái cây và các lễ vật khác chuẩn bị như mâm cúng mặn.

6. Cách bày mâm cúng ông Công ông Táo

Có gia đình làm lễ ở bàn thờ Táo Quân, có nhà cúng tại bàn thờ gia tiên hoặc kê một bàn riêng để bày lễ. Bạn nên chọn nơi sạch sẽ, chắc chắn và phù hợp với cách cúng của nhà mình.

Trước khi bày, hãy kiểm tra diện tích bàn và số lượng bát đĩa. Nếu chỗ đặt lễ nhỏ, có thể chia mâm cơm và trái cây sang hai mâm riêng.

Bày mâm cơm

Đĩa gà và đĩa xôi thường chiếm nhiều chỗ, nên đặt trước rồi mới xếp các món còn lại. Bát canh cần nằm chắc trong phần lòng mâm, không đặt chênh trên vành.

Giò, món xào và nem có thể xếp quanh đĩa gà, tùy kích thước bát đĩa. Bạn nên để một khoảng trống nhỏ giữa các món để dễ đặt xuống và nhấc lên.

Bày lễ vật

Bộ mũ áo và tiền vàng đặt ở vị trí khô ráo, cách xa nến và chỗ thắp hương.

Nếu dùng cá chép sống, nên để cá trong chậu sạch có đủ nước, đặt ở nơi chắc chắn bên cạnh bàn lễ. Tránh đặt chậu sát mép bàn hoặc gần nguồn nhiệt.

Bày hoa, trái cây và chén nước

Bình hoa và mâm quả có thể đặt hai bên nếu bàn đủ rộng. Chén nước, chén rượu và trầu cau đặt ở vị trí thuận tiện, không chắn chỗ thắp hương.

Không cần cố xếp tất cả lên một mâm. Bàn lễ vừa chỗ, đồ cúng được đặt chắc chắn thì việc làm lễ cũng thuận tiện hơn.

7. Sau lễ: thả cá chép và hóa vàng

Sau khi làm lễ xong, cả nhà hạ mâm cơm, hóa bộ mũ áo và tiền vàng theo phong tục. Nên hóa vàng tại nơi được phép, xa những vật dễ cháy. Nếu sống ở chung cư, bạn làm theo hướng dẫn của ban quản lý.

Nếu cúng cá chép sống, bạn mang cá đến nơi được phép thả, chọn chỗ nước sạch và dễ tiếp cận. Khi thả, hạ vật đựng sát mặt nước để cá tự bơi ra, không ném cá từ trên cao xuống.

Túi nilon và các vật đựng cá cần mang về hoặc bỏ đúng nơi quy định, không thả cùng cá xuống ao, hồ, sông.

Mâm cơm sau lễ được hạ xuống để cả nhà cùng ăn. Những món chưa dùng hết nên được bảo quản sớm, tránh để lâu ngoài bàn.

8. Nên dùng mâm cỡ nào để bày lễ?

Bạn nên chọn mâm theo số món và kích thước bát đĩa thực tế. Cùng bốn món nhưng nếu đĩa gà lớn, đĩa xôi rộng thì sẽ cần mâm lớn hơn.

Khi chọn, cần chú ý cả đường kính ngoài và đường kính lòng mâm. Lòng mâm là phần phẳng ở giữa để đặt bát đĩa; phần vành xung quanh không phù hợp để đặt bát canh.

Trước ngày cúng, bạn có thể đặt thử bát đĩa lên mâm để kiểm tra. Nếu các đĩa phải chồng lên nhau hoặc bát canh không nằm chắc trong lòng mâm, nên dùng mâm lớn hơn hoặc chia bớt món sang mâm khác.

Ecocook có mâm nhôm 52cm cùng các cỡ 32cm, 61cm và nhiều kích thước khác, với hai màu anod vàng và anod trắng. Bề mặt mâm được xử lý anod, giúp hạn chế ăn mòn và thâm đen trong quá trình sử dụng. Sau lễ, bạn rửa sạch, lau khô rồi cất để dùng tiếp trong những ngày Tết.

Mâm cúng ông Công ông Táo có thể chuẩn bị đơn giản theo phong tục và điều kiện của mỗi gia đình. Bạn nên chọn món vừa với số người ăn, chuẩn bị lễ vật từ trước và dành đủ chỗ để bày mâm lễ gọn gàng.