Chân giò nấu giả cầy miền Bắc: cách thui, chặt, ướp mẻ mắm tôm và nấu hai lửa cho thịt mềm, bì dẻo
· Ecocook
Chia sẻ: Facebook
Chân giò nấu giả cầy ngon khi bì vàng ruộm, dẻo mà không nhũn, thịt mềm thấm vị chua dịu của mẻ, thơm riềng sả và đậm mùi mắm tôm, nước sốt sánh màu nghệ. Cách nấu gọn: thui vàng chân giò rồi cạo sạch, chặt khúc 4–5cm, ướp với mẻ, mắm tôm, riềng, nghệ, sả ít nhất 1 tiếng, xào săn rồi nấu hai lửa, mỗi lửa khoảng 25–30 phút, giữa hai lửa tắt bếp ủ vung 20 phút.
Chân giò có xương ống to và móng nhiều khớp, dao mỏng chặt vài nhát vẫn chưa đứt, xương vỡ vụn lẫn vào thịt. Với dao chặt rèn từ nhíp ô tô, lưỡi dày và nặng tay, mỗi khúc chỉ cần một nhát dứt khoát, miếng thịt vuông vắn, bì không rách. Phần dưới đây đi từ cách chọn chân giò trước hay sau, cách chặt, tỷ lệ gia vị, 6 bước nấu kiểu miền Bắc, thời gian nấu theo từng loại nồi, cách làm khi không có mẻ hay mắm tôm, các kiểu biến tấu và những lỗi hay gặp.

Nấu giả cầy nên chọn chân giò trước hay sau?
Nên chọn chân giò trước. Chân trước nhỏ hơn, nhiều gân và bì mỏng, nấu xong bì dẻo, gân trong, ăn không ngấy. Chân sau to, nhiều nạc và mỡ hơn, bì dày, hợp với món luộc hoặc quay hơn là om giả cầy.
| Phần | Đặc điểm | Dùng cho giả cầy |
|---|---|---|
| Chân giò trước (cả cái 1,2–1,6kg) | Nhiều gân, bì mỏng, thịt mềm | Hợp nhất, chặt cả xương lẫn móng |
| Chân giò sau (1,8–2,5kg) | Nhiều nạc, mỡ, bì dày | Dùng được, nên lọc bớt mỡ dưới bì |
| Bắp giò (phần trên, ít xương) | Nạc xen gân, bì dày vừa | Miếng to đẹp, chín lâu hơn một chút |
| Móng giò | Nhiều bì, gân, ít thịt | Cho thêm vài khúc để nước sánh, keo hơn |
Chân giò tươi có bì trắng hồng, căng, ấn vào thịt thấy đàn hồi trở lại, không có mùi lạ, không nhớt. Bì và móng giàu chất keo là lý do món này nấu xong nước sánh tự nhiên, cũng giống khi bạn chọn chân giò để nấu thịt đông ngày Tết.
Cách chặt chân giò nấu giả cầy
Miếng giả cầy vừa ăn là khúc 4–5cm, có cả bì, thịt và xương. Miếng to hơn thì lâu ngấm, miếng nhỏ quá thì nấu xong dễ nát.
- Đặt chân giò nằm ngang trên thớt dày, bì quay lên, phần móng về phía tay thuận.
- Chặt phần móng trước: chẻ đôi móng theo khe giữa hai ngón, sau đó chặt mỗi nửa thành 2–3 khúc.
- Phần khuỷu nhiều khớp: dò khe khớp bằng mũi dao, đặt lưỡi dao đúng khe rồi chặt, xương rời mà không vỡ.
- Phần bắp có xương ống to: đánh dấu từng khúc 4–5cm, nâng dao lên vừa tầm rồi hạ một nhát thẳng tay, không chặt đi chặt lại một chỗ.
Con dao chặt nặng từ 1kg trở lên chỉ cần rơi đúng điểm là đứt xương, ít văng mảnh. Khi nắm được cách chọn dao chặt xương theo cân nặng, bạn sẽ thấy chặt chân giò, sườn hay gà vịt đều nhẹ việc hơn hẳn. Chặt xong, nhặt hết mảnh xương vụn trên thớt trước khi ướp.

Nguyên liệu nấu chân giò giả cầy cho 4–6 người
- 1 chân giò trước khoảng 1,5kg
- 3 thìa canh mẻ (mẻ non, chua dịu)
- 1,5 thìa canh mắm tôm
- 150g riềng bánh tẻ (khoảng một khúc dài 10cm)
- 40g nghệ tươi, hoặc 2 thìa cà phê bột nghệ
- 4 cây sả, 4 củ hành khô
- 1 thìa canh nước mắm, 1 thìa cà phê hạt nêm, 1/2 thìa cà phê đường (tuỳ khẩu vị)
- 2 thìa canh dầu ăn hoặc mỡ lợn
- Thêm tuỳ thích: 1 nắm lá lốt, 4 bìa đậu phụ rán
- Ăn kèm: 1kg bún tươi, lá mơ lông, húng chó, tía tô, kinh giới, rau răm, ớt tươi
Bộ gia vị giả cầy: mẻ, mắm tôm, riềng, nghệ, sả
Người Bắc có câu "già riềng, non mẻ, khỏe mắm tôm": riềng phải đủ già mới thơm và cay ấm, mẻ phải non mới chua thanh chứ không gắt, mắm tôm phải đậm mới át được mùi gây của thịt.
| Gia vị | Vai trò | Cách sơ chế |
|---|---|---|
| Mẻ | Vị chua dịu, làm mềm thịt | Dầm với 3 thìa nước, lọc qua rây bỏ bã |
| Mắm tôm | Mùi đặc trưng, đậm vị | Đánh tơi với chút nước mẻ cho dễ tan |
| Riềng | Thơm cay ấm, khử mùi gây | Gọt vỏ, giã thật nhuyễn; không nên dùng riềng xay sẵn |
| Nghệ | Màu vàng ruộm, khử mùi | Giã vắt lấy nước cốt, bỏ bã cho nước sốt mịn |
| Sả, hành khô | Mùi thơm nền | Băm nhỏ, chia đôi: một nửa ướp, một nửa phi |
Với 1,5kg chân giò, tỷ lệ dễ nhớ là 2 phần mẻ : 1 phần mắm tôm. Nhà ăn nhạt thì giảm mắm tôm còn 1 thìa và nêm thêm nước mắm sau; thích chua hơn thì tăng mẻ lên 4 thìa. Giả cầy miền Bắc không cần nhiều đường, chỉ một chút cho tròn vị.
Cách nấu chân giò giả cầy miền Bắc: 6 bước
Bước 1: Thui vàng và cạo sạch
Thui chân giò bằng đèn khò, bếp than, rơm hoặc bã mía đến khi lớp bì vàng sém đều, phồng nhẹ. Dùng dao cạo lớp cháy đen, chà với muối hạt rồi rửa lại dưới vòi nước. Bì sau khi cạo có màu vàng nâu, mùi khói nhẹ, đây là thứ làm nên mùi đặc trưng của món giả cầy.
Bước 2: Chặt khúc và chần
Chặt chân giò thành khúc 4–5cm như hướng dẫn ở trên. Cho vào nồi nước sôi có chút muối và vài lát gừng, chần 3 phút để bọt bẩn nổi lên, vớt ra rửa sạch, để thật ráo.
Bước 3: Giã gia vị
Giã nhuyễn riềng, vắt nước cốt nghệ, băm sả và hành khô. Lọc mẻ bỏ bã, đánh tơi mắm tôm. Để riêng một phần ba lượng sả và hành băm cho bước xào.
Bước 4: Ướp chân giò
Trộn chân giò với riềng, nước nghệ, sả, hành, nước mẻ, mắm tôm, nước mắm và hạt nêm, bóp đều cho gia vị bám kín từng khúc. Ướp ít nhất 1 tiếng ở nhiệt độ phòng, hoặc bọc kín cất tủ lạnh qua đêm để thịt ngấm sâu. Ướp vội thì món nhạt, thịt bên trong không có vị.
Bước 5: Xào săn
Đun nóng dầu trong nồi dày đáy, phi thơm phần sả và hành để riêng, đổ chân giò vào đảo lửa vừa khoảng 10 phút. Thịt ra nước rồi rút bớt, bì săn lại và bắt màu vàng thì chuyển sang bước nấu. Xào săn giúp miếng thịt giữ dáng, nước sốt không bị tanh.
Bước 6: Nấu hai lửa
Đổ nước sôi vào xâm xấp mặt thịt (khoảng 600ml), đun sôi rồi hạ lửa liu riu 30 phút. Tắt bếp, đậy kín vung ủ 20 phút cho thịt tự chín mềm bằng hơi nóng. Bật lại bếp, đun nhỏ lửa thêm 20–25 phút đến khi bì dẻo, dùng đũa xiên qua thịt dễ dàng và nước sốt sánh lại. Nêm lại cho vừa, nếu có lá lốt thái chỉ và đậu phụ rán thì cho vào 5 phút cuối rồi tắt bếp.

Nấu hai lửa là cách các bà các mẹ vẫn làm với món om: thịt mềm đều từ ngoài vào trong mà không nát, bì không bị bở. Nấu một mạch lửa to thì bì nhũn trong khi thịt sát xương còn dai, nước sốt cạn nhanh và dễ cháy đáy.
Chân giò nấu giả cầy bao lâu thì mềm?
| Cách nấu | Thời gian | Ghi chú |
|---|---|---|
| Nồi thường, nồi gang | 30 phút + ủ 20 phút + 20–25 phút | Lửa liu riu, đảo nhẹ 2–3 lần cho khỏi bén đáy |
| Nồi đất | 25 phút + ủ 20 phút + 20 phút | Giữ nhiệt tốt, nước sốt thơm hơn; đun lửa nhỏ từ đầu để nồi không nứt |
| Nồi áp suất | 15–20 phút sau khi van xì hơi | Chỉ cho 200ml nước; xả hơi xong mở vung rim thêm 10 phút cho sốt sánh |
| Bắp giò rút xương | Bớt 10 phút so với có xương | Miếng to đều, dễ thái lát khi bày |
| Nồi nấu chậm | 3–4 tiếng chế độ thấp | Phải xào săn trước, bớt nước còn một nửa |
Không có mẻ, mắm tôm hay không thui được thì sao?
| Thiếu | Thay bằng | Kết quả |
|---|---|---|
| Mẻ | 2 thìa canh dấm gạo hoặc dấm bỗng; hoặc 1 thìa canh nước cốt me; hoặc 2 thìa canh sữa chua không đường | Vẫn có vị chua dịu, mùi nhẹ hơn mẻ; dấm cho vào lúc nấu lửa hai để giữ vị |
| Mắm tôm | 1,5 thìa canh nước mắm và 1 thìa canh tương bần | Đậm vị nhưng mất mùi đặc trưng, hợp nhà có người không ăn được mắm tôm |
| Không thui được | Nướng lò 220°C khoảng 15 phút phía bì, hoặc áp mặt bì vào chảo gang nóng | Bì vàng, có mùi thơm nướng; không thui thì tăng nghệ cho đẹp màu |
| Nghệ tươi | 2 thìa cà phê bột nghệ | Màu đẹp, hơi kém thơm |
| Riềng tươi | Riềng xay sẵn, dùng gấp rưỡi | Kém thơm, nên mua riềng củ nếu được |
Các kiểu chân giò giả cầy khác
- Giả cầy chuối xanh, đậu phụ: 4 quả chuối xanh gọt vỏ, ngâm nước muối loãng, cắt khúc, cho vào lúc nấu lửa hai cùng đậu phụ rán; thêm tía tô thái nhỏ trước khi tắt bếp.
- Giả cầy măng: măng tươi luộc kỹ hai nước cho hết đắng, xào sơ với chút mắm tôm rồi cho vào nồi lúc nấu lửa hai.
- Giả cầy đu đủ xanh: đu đủ cắt miếng to, cho vào 15 phút cuối, đu đủ thấm nước sốt mà vẫn giữ miếng.
- Thêm tiết lợn: vài thìa tiết tươi khuấy với chút mẻ, rưới vào khi gần tắt bếp, đảo nhanh cho nước sốt sẫm màu và sánh hơn; đun sôi lại để tiết chín hẳn.
- Kiểu miền Trung, miền Nam: nấu với nước dừa tươi thay nước lọc, nêm ngọt hơn, nhiều ớt hơn.
- Chân giò hấp giả cầy: ướp như trên rồi hấp cách thuỷ 60–70 phút, bì dẻo, khô ráo, chấm mắm tôm chanh.
- Lẩu giả cầy: nấu loãng hơn, chan thêm nước dùng xương, ăn nóng với bún, lá lốt và rau nhúng.
Lỗi hay gặp khi nấu chân giò giả cầy
| Lỗi | Vì sao | Cách sửa |
|---|---|---|
| Còn mùi hôi, gây | Không thui, không chần, ít riềng | Thui kỹ, chần 3 phút, dùng đủ 150g riềng giã |
| Thịt nhạt, không ngấm | Ướp quá ngắn, miếng to | Ướp từ 1 tiếng hoặc qua đêm; chặt khúc 4–5cm |
| Bì nhũn, thịt nát | Nấu lửa to liên tục, đảo mạnh tay | Nấu hai lửa, lửa nhỏ, chỉ lắc nồi thay vì đảo |
| Bì cứng, dai | Nấu chưa đủ, chân giò sau bì dày | Ủ vung thêm 15 phút rồi đun tiếp; chọn chân trước |
| Chua gắt | Mẻ già, cho quá nhiều | Dùng mẻ non, nêm thêm chút đường và nước mắm |
| Nước sốt loãng, nhợt màu | Nhiều nước, ít nghệ, không xào săn | Rim mở vung 10 phút; thêm nước cốt nghệ; lần sau xào săn trước |
| Quá mặn | Mắm tôm đậm lại thêm nước mắm | Thêm đậu phụ rán hoặc chuối xanh để hút bớt vị mặn |
Chân giò giả cầy ăn với gì, rau gì?
Giả cầy ngon nhất khi ăn nóng với bún tươi, cơm trắng cũng hợp. Rau thơm ăn kèm là lá mơ lông, húng chó, tía tô, kinh giới, rau răm và vài lát riềng non, thêm bát mắm tôm vắt chanh, ớt cho ai thích đậm. Thịt béo mà rau thơm nhiều nên ăn mãi không ngán.
Nồi giả cầy đặt giữa mâm cùng đĩa bún, rổ rau thơm, đĩa dưa chuột và bát mắm tôm là đủ một bữa cho 4–6 người. Mâm nhôm 61cm đủ chỗ cho niêu hoặc tô lớn ở giữa và các đĩa xung quanh, mặt mâm phẳng nên đặt nồi nóng có lót không bị chênh. Giả cầy cũng là một trong những món nhậu ngon dễ làm tại nhà cho những buổi cuối tuần, còn ngày mưa lạnh thì hay có mặt trong mâm cơm gia đình miền Bắc.
Bà bầu, sau sinh ăn chân giò giả cầy được không? Bao nhiêu calo?
Chân giò nấu giả cầy đã chín kỹ thì người mang thai vẫn ăn được, miễn là ăn lượng vừa phải. Mẻ và mắm tôm là đồ lên men, cần được đun sôi kỹ cùng món, không chấm mắm tôm sống. Món nhiều muối và chất béo nên người bị tăng huyết áp, tiểu đường thai kỳ hay đang kiêng theo lời bác sĩ thì nên hỏi bác sĩ trước. Sau sinh, nhiều gia đình vẫn kiêng đồ cay và mắm tôm trong tháng đầu, khi đó có thể nấu chân giò hầm thanh hơn.
Theo bảng dinh dưỡng của USDA, chân giò lợn ninh chín cho khoảng 230 kcal mỗi 100g phần ăn được. Tính cả dầu xào và gia vị, một bát giả cầy chừng 200g thịt cho khoảng 500 kcal. Ăn kèm nhiều rau và bún, bớt phần bì mỡ sẽ giúp bữa ăn nhẹ hơn.
Bảo quản và hâm lại giả cầy
- Không để giả cầy ngoài nhiệt độ phòng quá 2 tiếng. Để nguội, cho vào hộp kín, cất ngăn mát và dùng hết trong 3–4 ngày, theo khuyến cáo của USDA cho món thịt đã nấu chín.
- Muốn để lâu hơn thì chia hộp nhỏ, cấp đông được 2–3 tháng; rã đông trong ngăn mát rồi mới hâm.
- Hâm lại trên bếp lửa nhỏ, thêm vài thìa nước, đun sôi đều cả nồi. Giả cầy để qua một đêm thường ngấm và đậm hơn hôm đầu.
- Có thể ướp sẵn chân giò từ tối hôm trước, hôm sau chỉ việc xào săn và nấu, tiết kiệm gần một tiếng.
Câu hỏi thường gặp
Nấu giả cầy nên chọn chân giò trước hay sau?
Chân giò nấu giả cầy bao lâu thì mềm?
Ướp chân giò giả cầy trong bao lâu?
Nấu giả cầy không có mẻ thì thay bằng gì?
Không ăn được mắm tôm có nấu giả cầy được không?
Có bắt buộc phải thui chân giò không?
Chân giò giả cầy ăn với rau gì?
Bà bầu có ăn được chân giò giả cầy không?
Ý kiến
Vui lòng tuân thủ khi chia sẻ quan điểm
- Viết tiếng Việt có dấu, lời lẽ lịch sự, đúng chủ đề bài viết.
- Không quảng cáo, không chèn đường link, không ghi số điện thoại.
- Không xúc phạm, không dùng từ ngữ thiếu văn hoá.
- Ý kiến hiện lên sau khi Ecocook kiểm tra.